content

UBEZPIECZENIE OC KIEROWCY

Zakres ochrony

Ubezpieczenie OC kierowcy jest ubezpieczeniem obowiązkowym, a za jego nieposiadanie grozi pokaźna kara finansowa oraz mandat. Zasady rządzące tym ubezpieczeniem określa rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 24 marca 2000 roku w sprawie ogólnych warunków obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów - Dz.U. z 2000 r., Nr 26, poz. 310 ze zmianami [warunki te zwane są dalej: "o.w.u. OC"].

Ubezpieczenie związane jest z konkretnym samochodem. W przypadku, gdy kierowca tego pojazdu spowoduje szkodę, ubezpieczalnia wypłaca za tego kierowcę odszkodowanie - pod warunkiem, że szkoda nastąpiła:

1.	w związku z ruchem pojazdu (pojęcie to jest b. obszerne),
2.	przy wsiadaniu i wysiadaniu z niego,
3.	bezpośrednio przy załadunku i rozładunku pojazdu,
4.	podczas zatrzymania, postoju lub garażowania.

Polisa OC obejmuje odpowiedzialność cywilną za wszelkiego rodzaju szkody, za wyjątkiem szkód:

•	o wartości do 50% najniższego wynagrodzenia, ustalanego przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej.
•	polegających na utracie gotówki, biżuterii, papierów wartościowych oraz wszelkiego rodzaju dokumentów, zbiorów filatelistycznych, numizmatycznych i podobnych,
•	skutkujących zanieczyszczeniem lub skażeniem środowiska,
•	nietrzeźwości kierowcy lub nie posiadania prawa jazdy,
•	w przewożonych przez sprawcę (odpłatnie) ładunkach, przesyłkach i bagażu,
•	wyrządzonych przez kierowce właścicielowi pojazdu.

Wysokość odszkodowania

"Wysokość odszkodowania w przypadku obrażeń ciała"

W przypadku szkód polegających na wyrządzeniu obrażeń ciała, ubezpieczalnia wypłaca poszkodowanemu tzw. zadośćuczynienie.

"Wysokość odszkodowania w przypadku śmierci poszkodowanego"

W razie śmierci poszkodowanego, odszkodowanie przysługuje:

•	osobie, która poniosła koszty jego leczenia i pogrzebu;
•	osobom, w stosunku do których zmarły miał obowiązek alimentacyjny (np. dzieci, żona, rodzice) - osobom tym należy się renta;
•	najbliższym członkom rodziny zmarłego - przysługuje jednorazowe odszkodowanie w związku ze znacznym pogorszeniem ich sytuacji życiowej.

"Wysokość odszkodowania w innych przypadkach"

W przypadku innych szkód (tzw. "szkód majątkowych"), zasadą jest, że odszkodowanie jest równe wysokości szkody.
A zatem:

•	W przypadku gdy uszkodzenia pojazdu kwalifikują go do naprawy. Należy Ci się odszkodowanie zależne od tego, czy wybrałeś wariant "kosztorys" czy też "rachunek". W razie wyboru wariantu "kosztorys", otrzymujesz pieniądze na podstawie wyceny likwidatorów ubezpieczalni, sporządzonej w oparciu o specjalistyczne programy komputerowe, takie jak Eurotax, czy Audatex. Nikt nie sprawdza za ile faktycznie naprawiłeś uszkodzenia (i czy w ogóle), ale odszkodowanie na pewno nie starcza na remont w autoryzowanym warsztacie. Przede wszystkim ustalając koszt robocizny, ubezpieczalnie przyjmują bezprawnie ceny netto - patrz: uchwała Sądu Najwyższego z dnia 15.11.2001 roku. W przypadku wyboru wariantu "rachunek", zakład ubezpieczeń wypłaca odszkodowanie na podstawie rachunku wystawionego przez warsztat - po dokonaniu weryfikacji rachunku. W ramach tego wariantu najczęściej stosowane są naprawy w systemie tzw. "naprawy bezgotówkowej". Naprawa taka polega na tym, iż jedyną czynnością, jakiej dokonuje poszkodowany, jest zgłoszenie szkody - reszta należy już do warsztatu i ubezpieczalni. W ostatnim czasie naprawy takie stały się jednak dla poszkodowanych ciężkim kawałkiem chleba i generalnie ich nie polecamy (choć wyjątki naturalnie się zdarzają). W każdym, z powyższych wariantów, w odniesieniu do starszych samochodów zakład ubezpieczeń umniejsza koszt części zakwalifikowanych do wymiany o tzw. "amortyzację" - za części samochodu 9-cio letniego płacąc np. 70% wartości nowych części. W przeciwieństwie do ubezpieczenia AC, "amortyzacji" części na wypadek szkody nie możemy uniknąć. Zwróć też uwagę na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 12.10.2001 roku !!!
•	W przypadku dużych uszkodzeń, gdy naprawa jest nieopłacalna. Ubezpieczalnia może zapłacić Ci kwotę równą wartości rynkowej pojazdu sprzed wypadku i zabrać wrak. Uwaga !!! Pamiętaj, że w przypadku, gdy według wyceny koszt naprawy wynosi do 80-90% wartości pojazdu, ubezpieczalnia nie może zmusić Cię do przejęcia przez nią Twojego samochodu. Śmiało możesz go naprawiać.
•	W razie innych szkód majątkowych, przysługuje Ci odszkodowanie w pełnej wysokości danej szkody. Poszkodowanym przysługuje w ramach tej kategorii: - zwrot kosztów wynajmu samochodu zastępczego (gdy był on niezbędny), - kwota zarobków utraconych w wyniku wypadku, - odszkodowanie za uszkodzone w wypadku przedmioty (np. walizkę), - koszty holowania i płatnego parkingu.

W odniesieniu do wszystkich szkód majątkowych wyrządzonych VAT-owcom, ubezpieczalnie umniejszają odszkodowanie o kwotę podatku VAT, o jaki poszkodowany mógł umniejszyć sobie podatek należny. Nie będziemy wnikać w szczegóły - mogłyby one zapełnić całkiem sporą stronę typu www.vat_a_odszkodowania.pl ;-). Należy jedynie podnieść, iż wiele decyzji ubezpieczalni wydawanych w tym zakresie jest całkowicie błędnych i bezprawnych. Dlatego też, jeżeli masz jakiekolwiek wątpliwości, skontaktuj się najlepiej ze specjalistą.

W przypadku gdy zostaniesz poszkodowany

W każdym przypadku wzywaj od razu Policję! Nigdy nie masz pewności, czy sprawca nie zmieni potem swego pisemnego oświadczenia - jeśli zaś to zrobi, to odszkodowanie wprawdzie dostaniesz, ale sobie na nie nieźle poczekasz. Następnie zgłoś szkodę w zakładzie ubezpieczeń w którym sprawca ma polisę OC (jeżeli na miejscu wypadku zjawiła się Policja - to ona powinna mieć te dane). Zgłoszenie następuje na specjalnym druku danej ubezpieczalni. Termin na zgłoszenie szkody wynosi w zasadzie 3 lata (!), ale im prędzej tym lepiej.

Zgłaszając szkodę polegającą na uszkodzeniu samochodu, zawiadom ubezpieczalnię o miejscu jego postoju. Postaraj się być podczas oględzin przeprowadzanych przez likwidatora szkód i sprawdzić, czy w protokole oględzin zostały wpisane wszystkie uszkodzenia (przed oględzinami niczego nie naprawiaj !). W razie gdy podczas naprawy pojazdu ujawnią się kolejne uszkodzenia, niezwłocznie zawiadom o tym zakład ubezpieczeń i do czasu powtórnych oględzin wstrzymaj naprawę. Gdy nie zgadzasz się na oferowaną Ci kwotę odszkodowania, zażądaj szczegółowego kosztorysu, który stanowił podstawę wyliczenia tej kwoty. Zgłaszając inną szkodę majątkową, przedłóż wszystkie wymagane przez ubezpieczalnię dokumenty (np. fakturę za holowanie, czy rachunek za najem samochodu zastępczego). Gdy dochodzisz odszkodowania za przedmioty uszkodzone w wypadku, dodatkowo okaż te przedmioty lub napisz oświadczenie, że były tak zniszczone, że je od razu wyrzuciłeś.

Ubezpieczalnia musi wypłacić Ci odszkodowanie najpóźniej w terminie 30 dni od dnia zgłoszenia szkody, chyba że istnieją poważne wątpliwości, których sama wyjaśnić nie może. Każdą kwotę wypłacaną tytułem odszkodowania należy naturalnie przyjąć, nie podpisując przy tym żadnej ugody, w której zrzekałbyś się dalszych roszczeń. W przypadku, gdy kwota odszkodowania Cię nie satysfakcjonuje, złóż odwołanie do nadrzędnej jednostki organizacyjnej danego zakładu ubezpieczeń. Gdy i to nie poskutkuje - Udaj się do prawnika specjalizującego się w prawie ubezpieczeń.

Pamiętaj !

•	Kiedy zdarzy ci się wypadek, w pierwszej kolejności przeczytaj ogólne warunki ubezpieczenia OC (tj. rozporządzenie Ministra Finansów, o którym mowa na wstępie) - dowiesz się jakie są twoje prawa i obowiązki.
•	Mało kto wie, że odszkodowanie z OC kierowcy przysługuje również jego pasażerom, poszkodowanym w wyniku wypadku (za wyjątkiem małżonka). Nie miej zatem oporów zgłosić roszczeń do ubezpieczalni swego pechowego kolegi-kierowcy. Kolega utraci co najwyżej zniżkę składki na przyszłość - Ty zaś możesz otrzymać całkiem pokaźną kwotę. Na pewno się wam opłaci !
•	Jeżeli przedłożyłeś ubezpieczalni wszystkie żądne dokumenty, a sprawa nie jest ewidentnie "wątpliwa", odszkodowanie powinieneś uzyskać w terminie 30 dni od dnia zgłoszenia szkody. W razie opóźnienia w wypłacie odszkodowania (a jest to zwykła praktyka), należą Ci się bezwzględnie odsetki ustawowe. W wyniku przemyślanej taktyki ubezpieczalni, uzyskanie odsetek jest jednak bardzo trudne.
•	Coraz częściej ubezpieczalnie umniejszają odszkodowania w związku z tzw. "przyczynieniem" poszkodowanego. Próbują wykazać, iż wina za zaistnienie wypadku leży też po Twojej stronie. Często jest to jednak naciąganie faktów - bez poparcia w rzeczywistości.
•	Coraz częściej zakłady ubezpieczeń odmawiają również odszkodowania, gdyż "wypadek nie mógł zaistnieć w okolicznościach opisanych przez jego uczestników" (zwyczajowa formułka). Nawet gdy stwierdzenie takie poparte jest opinią rzeczoznawcy PZMot, nie jesteś bez szans w walce o swoje prawa. Rzeczoznawca często pisze opinię pod dyktando ubezpieczalni. Kolejny biegły, wyznaczony przez sąd, bardzo często dochodzi do odmiennych wniosków i sprawa jest w zasadzie wygrana.
•	W przypadku szkód, za które należne jest odszkodowanie z ubezpieczenia OC sprawcy, możliwe jest uzyskanie naprawdę dużych odszkodowań. W tym celu należy jednak podjąć odpowiednie kroki - i to często już następnego dnia po wypadku. Dlatego też od razu po wypadku warto zwrócić się do prawnika specjalizującego się w prawie ubezpieczeń - po poradę, co robić dalej. Za poradę taka płaci się zwykle ok. 200 zł, a może ona przynieść naprawdę duże pieniądze. Prawnik zaś najczęściej nie jest już później potrzebny.

Ubezpieczenie OC rolnika.

Nie wszyscy zapewne wiedzą, ale zasady podobne do powyższych rządzą kwestiami związanymi z odpowiedzialnością rolników prowadzących gospodarstwo rolne. Posiadają oni obowiązkowo polisę OC, która zapewnia odszkodowanie każdemu, komu należący do rolnika traktor, furmanka albo krowa, czy byk (!) wyrządziły szkodę. Odszkodowanie to wypłacane jest na zasadach takich jak odszkodowanie z OC kierowcy samochodu. Podobna też jest procedura dochodzenia roszczeń od zakładu ubezpieczeń.

Szczegółowe zasady dotyczące OC rolnika reguluje rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 30 grudnia 1993 roku w sprawie ogólnych warunków obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej rolników z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego (Dz. U. z 1993 r., Nr 134, poz. 653 ze zmianami).