WYPADEK ZA GRANICĄ   Należne roszczenia   W sytuacji, gdy przytrafi Ci się wypadek za granicami Polski, za spowodowanie którego winę ponosi kierowca będący obcokrajowcem, przysługują Ci następujące roszczenia, których możesz dochodzić od zagranicznej firmy ubezpieczeniowej sprawcy.      Niemcy    Jeżeli wypadek miał miejsce na terenie Niemiec, to niezależnie od tego, czy mamy prawo do pełnego odszkodowania czy tylko do jego części (np. gdy jesteśmy współwinni), można uzyskać wyrównanie następujących szkód:    1. Koszty naprawy samochodu (Reparaturkosten). Rozliczenie kosztów naprawy może nastąpić według kosztorysu lub wg rachunków z warsztatu samochodowego po naprawie. Kosztorys jest wykonywany wg systemu AUDATEX, przy czym ceny części zamiennych są wg cen producenta na rynku polskim lub ceny części na rynku niemieckim plus cło i podatek VAT. Koszt roboczogodziny wg stawki serwisowej w Polsce. Czy uszkodzony samochód oddamy do naprawy, czy naprawimy go sami, czy też w ogóle zrezygnujemy z naprawy, zależy tylko od właściciela pojazdu i nie ma wpływu na wysokość odszkodowania. Od 1 sierpnia 2002 roku firmy ubezpieczeniowe niemieckie wypłacają tylko kwotę netto z kosztorysu, jeżeli nie ma rachunku z warsztatu po naprawie.   2. Szkoda całkowita pojazdu (Totalschaden). Jeżeli koszt naprawy samochodu przekracza wartość samochodu w dniu wypadku, to wysokość odszkodowania oblicza się odejmując od wartości samochodu w dniu wypadku (Wiederbeschaffungswert) wartość pozostałości (Restwert). Samochód uszkodzony w wypadku ma jeszcze jakąś wartość, za którą samochód można sprzedać, np. na części czy komuś innemu do naprawy. Należy zaznaczyć, że wartość samochodu w dniu wypadku powinna być oceniana na warunki polskie, tzn. jaka jest wartość pojazdu na obszarze Rzeczpospolitej Polskiej. Istnieje znaczna różnica w wartości tego samego pojazdu w Niemczech i w Polsce szczególnie dla samochodów starszych. Jako przykład można podać, że wartość samochodu w Niemczech może zostać wyceniona przez rzeczoznawcę niemieckiego na 1.000,00 EUR, podczas gdy rzeczoznawca polski wyceni ten sam samochód na 8.000,00 PLN, czyli około 4.000,00 EUR. Wycena wartości samochodu wg miejsca zamieszkania poszkodowanego została potwierdzona przez orzecznictwo sądów w Niemczech.   3. Zmniejszenie wartości rynkowej pojazdu (Wertminderung). Dla samochodów, które nie są starsze niż 5 lat i nie mają przebiegu większego niż 100.000 km, można obliczyć wg odpowiednich tabel zmniejszenie wartości rynkowej samochodu. Jest to związane z utrudnieniem w późniejszej sprzedaży samochodu. Wiadomo bowiem, że jeżeli kupujący ma do wyboru dwa takie same samochody, lecz jeden z nich jest powypadkowy (po prawidłowo przeprowadzonej naprawie) to łatwiej sprzedać ten z nich, który nie brał udziału w wypadku.   4. Koszty wykonania opinii technicznej (Sachverständigenkosten). Za wykonanie oględzin, zdjęć i kosztorysu czy opinię techniczną trzeba zapłacić rzeczoznawcy polskiemu lub niemieckiemu. Jest to szczególnie konieczne przy dużych szkodach, gdy trzeba określić, czy naprawa samochodu jest jeszcze opłacalna, czy też mamy do czynienia ze szkodą całkowitą. Dla obywateli polskich, którzy mają wypadek za granicą korzystniejsze jest wykonanie opinii technicznej przez rzeczoznawcę polskiego, który określi jakie straty ponieśliśmy w wypadku lub jaka jest wartość samochodu w Polsce.   5. Koszty holowania (Abschleppkosten). Odszkodowanie obejmuje koszty związane z odholowaniem samochodu do najbliższego warsztatu samochodowego, jego parkowanie na płatnym parkingu pomocy drogowej (do 14 dni), koszty dźwigu, załadunku itp. Czasami mogą być pokrywane koszty holowania z Niemiec do Polski, jednak tylko wtedy, gdy nie jest to szkoda całkowita   6. Zwrot kosztów za wynajem samochodu (Mietwagenkosten). Samochód podobnego typu i wyposażenia można wynająć na okres naprawy uszkodzonego samochodu, lub gdy naprawa się nie opłaca do czasu kupna nowego samochodu, jednak nie dłużej niż 14 dni.   7. Odszkodowanie za brak możliwości używania samochodu (Nutzungsausfall). Przysługuje za okres naprawy samochodu lub do czasu kupna nowego samochodu. Wysokość należnego odszkodowania znaleźć można w odpowiednich tabelach i waha się ona od 15,- do 75,- EUR.   8. Koszty związane z wyrejestrowaniem starego samochodu i zarejestrowaniem nowego, jak i wydatków poniesionych na nowe tablice rejestracyjne. Bez okazywania rachunków można żądać odszkodowania ryczałtowego w wysokości 50,- EUR.   9. Odszkodowanie ryczałtowe (Unfallpauschale) za dodatkowe koszty związane z wypadkiem, np. rozmowy telefoniczne. Wysokość tego odszkodowania waha się w granicach 15,- do 30,- EUR.   10. Koszty związane z leczeniem (Heilbehandlungskosten), jak np. koszty wizyt u lekarza, koszty pobytu w szpitalu, koszty leków, zabiegów rehabilitacyjnych itp.   11. Zarobki utracone w wyniku powypadkowej niezdolności do pracy (Ein-kommensverluste). Jeżeli po wypadku w czasie niezdolności do pracy otrzymujemy tylko część wynagrodzenia od zakładu pracy lub kasy chorych, to mamy prawo domagać się wyrównania utraconych zarobków do pełnej ich wysokości. W przypadku trwałego inwalidztwa i trwałego zmniejszenia zdolności do pracy mamy prawo do renty i to tak długo, jak długo byśmy prawdopodobnie pracowali.   12. Zadośćuczynienie za ból i cierpienie (Schmerzensgeld). Jeżeli sprawca wypadku odpowiada na zasadzie winy, to w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia, można domagać się odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznane krzywdy. Wysokość tego odszkodowania można ustalić albo na drodze ugody z firmą ubezpieczeniową sprawcy albo na drodze postępowania sądowego. Bierze się przy tym pod uwagę szereg okoliczności, jak np. stopień i czas trwania cierpień fizycznych, pobyt w szpitalu, trwałość skutków wypadku (kalectwo, oszpecenie), prognozy na przyszłość, wiek poszkodowanego itp.   13. Zwrot kosztów pogrzebu (Beerdigungskosten). W razie śmierci pokrzywdzonego w wypadku samochodowym spadkobiercom przysługuje prawo do zwrotu kosztów pogrzebu (koszty grobu, nagrobka, świadectwa zgonu, ogłoszenia w gazecie, koszty stypy, wieńce, kwiaty itp.) Wysokość tych kosztów musi być udokumentowana rachunkami.   14. Otrzymania środków utrzymania (Entgangene Unterhaltsleistungen). Gdy zmarły w wypadku pozostawił osoby, które były na jego utrzymaniu, jak np. żonę i dzieci, mają one prawo do otrzymania środków utrzymania, które na nie by łożył (Entgangene Unterhaltsleistungen). Wysokość tych świadczeń określona jest w odpowiednich przepisach regulujących świadczenia alimentacyjne      Austria    Nie ma odszkodowania za przestój pojazdu. Można dochodzić roszczeń za koszty: opinii technicznej, wypożyczenia samochodu, adwokata i holowania. Policja najczęściej nie przyjeżdża do szkód rzeczowych.      Francja    Przy dużych szkodach konieczna wycena rzeczoznawcy, jednak jej koszt nie jest zawsze wyrównany przez ubezpieczalnię. Koszt wynajęcia adwokata trzeba ponieść we własnym zakresie. Wypożyczenie samochodu tylko przy działalności zawodowej tego wymagającej. Opłata za przestój pojazdu tylko na czas naprawy pojazdu. Policja nie przyjeżdża do szkód rzeczowych.      Hiszpania    Regulacja szkody bez adwokata hiszpańskiego, może być trudna, długotrwała i w efekcie niezadowalająca. Wynajęcie adwokata na swój koszt. Odszkodowanie za ból i cierpienie (zadośćuczynienie) tylko przy bardzo ciężkich obrażeniach ciała. Prawo hiszpańskie dopuszcza rozliczenie ryczałtowe szkody, bez zawierania dokładnego rozliczenia. Policja nie przyjeżdża do wypadków ze szkodami rzeczowymi. Wszystkie konieczne dane natychmiast notować, ponieważ na podstawie numeru rejestracyjnego nie można ustalić firmy ubezpieczeniowej. Samochód podstawić do oględzin i wykonania kosztorysu firmie ubezpieczeniowej sprawcy.      Holandia    Nie płaci się adwokatowi za pozasądowe załatwienie odszkodowania (koszty pokrywa ubezpieczalnia). Roszczenia przeciwko sprawcy można też dochodzić na drodze karnej. Nie ma odszkodowania za przestój pojazdu. Koszty wypożyczenia samochodu i wykonania opinii tylko przy samochodach służbowych. Policja spisuje protokół tylko przy ciężkich wypadkach.      Szwajcaria    Zwrot kosztów wypożyczenia samochodu tylko przy wykorzystaniu samochodu do działalności służbowej. Przy nowych samochodach przysługuje odszkodowanie za zmniejszenie wartości rynkowej. Policja przyjeżdża na żądanie do wszystkich wypadków. Trzeba zgłosić się do firmy ubezpieczeniowej sprawcy w celu określenia rozmiaru i zakresu szkód. Przy szkodzie całkowitej trzeba zgłosić się do urzędu celnego.      Włochy    Odszkodowanie za wypożyczenie pojazdu tylko przy korzystaniu samochodu do celów służbowych. Koszty holowania i adwokata są zwracane przez ubezpieczalnię. Nie ma zwrotu kosztów za wykonanie opinii technicznej. Policja przyjeżdża tylko do wypadków ze szkodami osobowymi lub bardzo dużymi rzeczowymi. Trzeba zanotować koniecznie nazwę firmy ubezpieczeniowej i nr polisy, które znajdują się na plakietce na przedniej szybie samochodu sprawcy. Należy ustalić dane niezależnych świadków.      Co zrobić w razie wypadku?   1. Powiadomić policję i czekać na jej przybycie (chyba, że w danym kraju policja nie przyjeżdża do drobnych wypadków).   2. Zanotować wszystkie niezbędne dane sprawcy - w niektórych krajach mając tylko numer rejestracyjny samochodu nie można ustalić firmy ubezpieczeniowej. Zanotować należy:   • nazwisko i adres kierowcy i właściciela pojazdu,   • nr rejestracyjny,   • firmę ubezpieczeniową i nr polisy,   • adres posterunku przybyłej policji,   • miejsce i czas wypadku,   • warunki pogodowe, drogowe i inne.   Taką notatkę winien podpisać sprawca wypadku.   3. Zabezpieczyć dowody na miejscu wypadku, tj:   • zanotować dokładne adresy świadków,   • wykonać zdjęcia i szkice (miejsce wypadku, uszkodzone pojazdy).   4. Nie podpisywać żadnych dokumentów, które są napisane w języku którego się nie zna !!!   5. Zgłosić szkodę w swojej firmie ubezpieczeniowej.   6. Zawiadomić niezwłocznie towarzystwo ubezpieczeniowe, które udziela pomocy za granicą, np. ELVIA.   7. Wystąpić z roszczeniami przeciwko sprawcy lub jego firmie ubezpieczeniowej. ZIELONA KARTA w tym absolutnie nie pomaga - odszkodowania dochodzimy bowiem z ubezpieczenia OC sprawcy! Trzeba się liczyć z tym, że likwidacja szkody za granicą trwa dłużej niż w kraju.